SƏTƏMM ilə bağlı bəzi məsələlər

İş zamanı alət və materiallarla təhlükəsiz rəftar

SƏTƏMM (Sağlamlıq, Əməyin Təhlükəsizliyi və Ətraf Mühitin Mühafizəsi. Eng. HSE - Health, Safety, and Environment) məsələlərindən biri də alət və materiallarla düzgün və təhlükəsiz rəftardır.

Qəzaların qarşısını almaq üçün tikinti materiallarından və alətlərindən istifadə zamanı təhlükəsizlik qaydalarına əməl olunması olduqca vacibdir. Aşağıda alət və materiallarla işləyərkən diqqət yetirilməli olan əsas təhlükəsizlik davranışlarının siyahısı verilmişdir.

1. Fırlanan alətlərlə iş (cilalayıcı, dairəvi mişar və s.)

• Müvafiq qoruyucu vasitələrdən istifadə edin - əlcəklər, qoruyucu eynəklər və qulaqlıqlar.
• Bıçağın və ya diskin düzgün bərkidildiyinə və zədələnmədiyinə əmin olmaq üçün istifadə etməzdən əvvəl aləti yoxlayın.
• Materialı bərkidin - hərəkət etməməsi və sürüşməməsi üçün kəsilən materialı həmişə sıxın.
• Hər iki əlinizdən istifadə edin - mümkün olduqda hər iki əlinizdən istifadə edərək aləti möhkəm tutun.
• Ətrafı nəzarətdə saxlayın - alətin və ya uçan qırıntının əhatə dairəsində heç kimin olmadığından əmin olun.
• Elektrik enerjisini ayırın - düzəlişlər etməzdən və ya bıçaqları dəyişməzdən əvvəl həmişə aləti elektrik şəbəkəsindən ayırın və ya söndürün.

2. Mismarlama

• Gözləri uçan mismarlardan və ya qırıntıdan qorumaq üçün qoruyucu eynək taxın.
• Mismarları düzgün tutun - mismarın yuxarısına yaxın yerdən tutun və barmaqlarınızı qoruyun.
• Doğru çəkic seçin - çəkicin mismarın ölçüsünə uyğun olduğundan əmin olun.
• Səthi yoxlayın - mismar vurduğunuz səthin dayanıqlı olduğundan və çatlaq olmadığından əmin olun.
• Əyilmiş mismarları çıxarın - əyilmiş mismarları çəkiclə vurmağa çalışmayın, çünki onlar sürüşərək sizi zədələyə bilər.

3. Burğu ilə deşmə zamanı

• Tozdan və iti kənarlardan qorunmaq üçün qoruyucu eynək və əlcək taxın.
• Deşdiyiniz material üçün düzgün burğu ucluğundan istifadə edin (məsələn, beton üçün burğu ucluğu).
• Ucluğun qırılmasının və ya sürüşməsinin qarşısını almaq üçün səthə perpendikulyar tutun.
• Təhlükəsiz yeri təmin edin - xüsusilə başınızın üstündə (sizdən hündürdə) deşmə zamanı sabit bir səthdə dayanın.
• Boş geyimlərdən və ya zinət əşyalarından çəkinin - bunlar fırlanan ucluğa ilişə bilər.
• Barmağınızı düymədən yavaş-yavaş çəkin - burğu ucluğunu deşilən materialdan çıxarmazdan əvvəl tam dayanmasına icazə verin.

4. Ağır materialların əllə daşınması (kərpic, taxta, sement kisələri və s.)

• Belinizə deyil, ayaqlarınıza güc salın - dizlərinizi bükün və qaldırarkən onurğanızı düz tutun.
• Mexaniki yardımdan istifadə edin - materiallar çox ağırdırsa, tayçarx araba, kran və ya avtokardan istifadə edin.
• Düşən materiallardan ayaqları qorumaq üçün dəmir burunlu çəkmələr geyinin.
• Köməkçi çağırın - əgər daşıdığınız cisim çox ağırdırsa, zədələnməmək üçün kömək istəyin.
• Yolu təmizləyin - ağır materialları daşıdığınız ərazidə yıxılma təhlükəsi olmadığından əmin olun.

5. Nərdivandan istifadə

• İstifadə etməzdən əvvəl nərdivanda hər hansı sınığın və ya aralanmış pillənin olub-olmamasını yoxlayın.
• Nərdivanı sabit bir səthə qoyun - onu kələ-kötür və ya sürüşkən yerə qoymaqdan çəkinin.
• 3 təmas nöqtəsini qoruyun - iki əlinizi və bir ayağınızı (və ya iki ayaq və bir əlinizi) hər zaman nərdivanda saxlayın.
• Həddindən artıq dartınmayın - yan tərəfə çox uzanmaq əvəzinə nərdivanı hərəkət etdirin.
• Nərdivanın hündürlüyünü düzgün seçin - nərdivanın iş səthindən ən azı 1 metr yuxarı qalxdığına əmin olun.

6. Əl mişarı və ya iskənə ilə iş

• Əllərinizi kəsilmə istiqamətindən uzaq tutun - həmişə sizdən uzaqlaşan istiqamətdə kəsin və digər əlinizin alətin yolundan kənarda olmasını təmin edin.
• Materialı sıxın - kəsmə zamanı sürüşməməsi üçün materialı sıxaclarla bərkidin.
• Alətləri iti saxlayın - küt alətlər daha çox güc tələb edir və sürüşərək yaralanmaya səbəb ola bilər.
• Əllərinizin zədələnməməsi üçün kəsilməyə davamlı əlcəklər geyinin.

7. Beton qarışdırarkən

• Toz maskası və qoruyucu eynək taxın - sementin tozu ağciyərləri və gözləri qıcıqlandıra bilər.
• Əlcək və uzunqol paltar istifadə edin - yaş sement dərinin qıcıqlanmasına və yanıqlara səbəb ola bilər.
• Yaxşı havalandırılan yerdə qarışdırın - sement toz dumanı əmələ gətirir, ona görə də düzgün havalandırma təmin edin.
• Kisələri düzgün şəkildə daşıyın - belinizin ağrımaması üçün gücü belinizə deyil, ayaqlarınıza salın.
• Töküntüləri dərhal təmizləyin - səthlərdəki yaş sement tez sərtləşə və yıxılma təhlükəsi yarada bilər.

8. İti alətlərlə rəftar

• Təsadüfən xəsarət almamaq üçün həmişə bədəninizdən uzaqlaşan istiqamətdə kəsin.
• İti bıçaqdan istifadə edin - küt bıçaqlara daha çox güc tətbiq edilir ki, nəticədə sürüşmə ehtimalı artır.
• Bıçaqları düzgün şəkildə saxlayın - istifadə edilmədikdə onları bıçaq qınında və ya siyirmədə səliqəli şəkildə saxlayın.
• İş üçün düzgün alətdən istifadə edin - kəsmək üçün müvəqqəti əvəzləyici alətlərdən istifadə etməyin.

9. Mismar tapançaları ilə işləyərkən

• Gözləri uçan mismarlardan və ya qırıntılardan qorumaq üçün qoruyucu eynək taxın.
• Əllərinizi mismarın çıxış nöqtəsindən uzaq tutun - heç vaxt əlinizi mismarın vurulacağı yerə yaxın qoymayın.
• Təhlükəsizlik mexanizmini işə salın - istifadə etməzdən əvvəl təhlükəsizlik tətiyinin yerində və işlək olduğundan əmin olun.
• Hava təzyiqini yoxlayın - əgər pnevmatik mismar tapançasından istifadə edirsinizsə, səhv atəşin qarşısını almaq üçün kompressorun düzgün təzyiqə qurulduğundan əmin olun.
• İstifadə edilmədikdə ayırın - aləti yenidən yükləyərkən və ya hərəkət etdirərkən hava təchizatını və ya enerjini ayırın.

10. Kimyəvi maddələrlə işləmək (məsələn, boya, yapışdırıcılar, həlledicilər)

• Əlcək və eynək taxın - dərini və gözləri kimyəvi təsirlərdən qorunmaq üçün.
• Respiratordan istifadə edin - bəzi kimyəvi maddələr zərərli buxarlar əmələ gətirir, ona görə də zəif havalandırılan yerlərdə respirator zəruridir.
• İstehsalçının təlimatlarına əməl edin - təhlükəsiz istifadə qaydaları üçün etiketləri diqqətlə oxuyun.
• Kimyəvi maddələri düzgün saxlayın - onları sərin, quru yerdə, birbaşa günəş işığından və alışma mənbələrindən uzaq tutun.
• Töküntüləri dərhal təmizləyin - dağılmış kimyəvi maddələri təhlükəsiz şəkildə təmizləmək üçün müvafiq hopdurucu materiallardan istifadə edin.